CHAIRIT IMJAROEN

แนวคิดของ Blue Ocean มาจากนักวิชาการ 2 คนชื่อ  W. Chan Kim และ Renee Mauborgne ซึ่งทั้งคู่เป็นอาจารย์จาก INSEAD สถาบันทางด้านบริหารธุรกิจชื่อดังในฝรั่งเศส

ทั้งสองคนได้เขียนบทความนำเสนอแนวคิดนี้ในวารสาร Business Review มาเป็นระยะๆ จนถึงขนาดรวมเล่มเป็นหนังสือเรื่อง Blue Ocean Stratege ขึ้นมา

แล้ว Blue Ocean มันคืออะไร?

ก่อนจะรู้จักกับ Blue Ocean ต้องไปรู้จักกับ Red Ocean ซะก่อน
(ส่วน เรด เลเบิ้ล นั้นกินแล้วเมา อ๊ะ... ไม่เกี่ยวกัน 555)

ในการทำตลาดก็จะมีการเอาชนะคู่แข่งกันอย่างเอาเป็นเอาตายเพื่อแย่งลูกค้ามาให้ได้มากที่สุด ให้ได้กำไรเยอะที่สุด

แล้วจะทำอย่างไรให้ได้มาซึ่งชัยชนะ ก็ต้องดูว่าคู่แข่งทำอะไร สินค้าบริการเป็นอย่างไร มันออกอะไรใหม่มา เราอย่าน้อยหน้ามัน ต้องทำตาม ต้องทำออกมาบ้าง (บางประเทศแถบๆ นี้ถึงขั้นก๊อปกันออกมาเลย)

พอมันเป็นแบบนี้เข้าเยอะๆ สินค้าและบริการมันก็ออกมาหน้าตาเหมือนกันอย่างกะฝาแฝด หาความแตกต่างไม่ได้เล้ย ผับผ่าสิ พอมันไม่ต่างกันก็เอาละ หน้ามืด หันไปแข่งด้านราคาแทน ห้ำหั่นตัดราคากันเข้าไป ซึ่งสุดท้ายก็ตายหยังเขียด มันไม่มีใครได้ประโยชน์อะไรเลย สินค้ามันก็ไม่เติบโตยั่งยืน ลดราคากันทุกเจ้าจนต้องนอนเลียแผลไปตามๆ กันไม่เว้นแม้แต่ผู้ชนะที่กินศักดิ์ศรีเป็นอาหารเคล้าน้ำตา ฮือๆๆ บางสินค้าร้องไห้ออกมาเป็นเลือดกันทีเดียวเชียว

นั่นคือที่มาของ Red Ocean

บ้านเราเนี่ยเห็นๆ เลยเรื่องที่ทำสินค้าออกมาเหมือนกันมาก มากจน โอ้ว... พระเจ้า!! ไม่น่าเชื่อเลย

เอาละ มาถึง Blue Ocean บ้าง
Blue Ocean เป็นการตลาดที่เน้นสร้างความต้องการให้กับผู้บริโภคโดยไม่สนใจว่าคู่แข่งจะทำอะไร ออกสินค้าอะไร การทำแบบนี้ลูกค้าจะได้รับความรู้สึกถึงความแตกต่าง ในเดียวกันองค์กรก็สามารถลดต้นทุนที่เกิดจากการแข่งขันได้ องค์กรก็เดินหน้าเติบโต

มันก็คือการมองหาพื้นที่ใหม่ๆ ในการตลาด หรือจะว่าไป ก็คือการเข้าหาลูกค้าในกลุ่มที่ถูกมองข้ามหรือละเลย

อยากได้สักตัวอย่างมั้ย สายการบินต้นทุนต่ำนั่นไง สายการบินต้นทุนต่ำไม่ได้มุ่งเน้นที่จะแข่งกับสายการบินเจ้าใหญ่ๆ เดิมๆ ที่มีอยู่แล้ว แต่พยายามจะไปแทนที่เส้นทางที่ถูกมองข้ามหรือเส้นทางรถยนต์ รถไฟ เสียมากกว่า ในราคาเท่ากันแต่เดินทางเร็วกว่า

ความเร็วในการเข้าถึงลูกค้าก็เป็นเทรนด์การตลาดอันหนึ่งนะ อ่านยังๆ

พูดถึงสายการบินต้นทุนต่ำ มีเรื่องเล่าของ ริชาร์ด แบรนด์สัน แห่งเวอร์จิ้น (อีกแล้ว)
ด้วยความบ้าระห่ำของแก แกเคยเดินยกป้ายขายตั๋วเครื่องบินราคาถูกในสนามบินมาแล้ว
ทั้งที่ตอนนั้นยังไม่มีเครื่องบินของตัวเองสักลำ เพียงแค่คิดเท่านั้น
แกต้องการจะพิสูจน์ว่าแนวความคิดสายการบินต้นทุนต่ำจะเป็นไปได้หรือเปล่า
และมันก็เป็นไปได้จริงๆ ทั้งๆ ที่ตอนนั้นน่ะไม่มีใครอยากเอาด้วยสักคน

จะว่าไปแนวทางของทะเลสีน้ำเงินก็ต้องอาศัยความคิดสร้างสรรค์อยู่เหมือนกันเนอะ

แนวทางของกลยุทธ์ Blue Ocean
1. ตัดทิ้ง : อะไรที่เคยคิดว่าเป็นความต้องการของลูกค้า เอาเข้าจริงลูกค้าอาจจะไม่ต้องการเลยก็ได้

2. ลด : ลูกค้าอาจจะไม่ได้คาดหวังอะไรมากมายขนาดนั้น ลดๆ ลงบ้างก็ ประหยัดดี

3. เพิ่ม : เฮ้ย... เดี๋ยวลด เดี๋ยวเพิ่ม ไรเนี่ย... คืองี้ การเพิ่มหมายถึงเพิ่มเพื่อเป็นการยกระดับความแข่งขัน

4. สร้างสรรค : นั่นไงอะไรใหม่ๆ ที่ไม่เคยมีมาก่อน ต้องให้หัวคิดกันหน่อย

เห็นมั้ยว่าการก่อเกิดของสายการบินต้นทุนต่ำมาจากทั้ง 4 ข้อนั่นเอง

กรณีของ Body Shop (น่าเสียดายที่ผู้ก่อตั้งเพิ่งเสียชีวิตไปได้ไม่นานเนอะ แกเป็นผู้หญิงเก่งที่น่ารัก) เอง ก็ไม่ได้เข้าไปแข่งกับผู้ผลิตรายเดิมๆในตลาดเครื่องสำอางค์
ไม่ได้ทำแพคเกจสวยงามโอเวอร์
สร้างภาพว่าเป็นเทคโนโลยีชั้นสูง
หรือใช้ดารา-นางแบบอย่างเราไปเป็นพรีเซนเตอร์โฆษณา (แกเข้าใจไรผิดหรือเปล่าเนี้ย...) ทั้งหมดนั้นเป็นสาเหตุที่ทำให้ต้นทุนสินค้าแพง และก็ต้องขายราคาแพง
แพงแล้วจะไปสู้เจ้าตลาดหน้าเก่าๆ ได้อย่างไร

สิ่งที่ ร้านร่างกาย (แปลซะอาจารย์ภาษาอังกฤษน้ำตาตกเลย) นำเสนอคือ ความแตกต่างจากแบรนด์อื่น ไม่เน้นเรื่องแพคเกจ (ลด)
ไม่เน้นภาพลักษณ์หรูหรา
เน้นส่วนผสมตามธรรมชาติ
นำเสนอคุณค่าใหม่ๆ ให้กับลูกค้า